8.5  De afgeleide van sinus en co >
Formules voor de afgeleide van sinus en cosinus
1
a

In A : ( 0 1 ) ; in B : ( ‐ 1 0 ) ; in C : ( 0 ‐ 1 ) ; in D : ( 1 0 )

b

-

c

-

d

-

2
a

Zie linker figuur hieronder.

opgave 64a
opgave 64b
b

Zie rechter figuur hierboven.
Je moet de vector ( cos ⁡ ( t ) sin ⁡ ( t ) ) 90 ° linksom draaien.

3

u ′ ( t ) = ‐ 100 sin ⁡ ( t ) , dus sin ⁡ ( t ) = 1 2 en t = 1 6 π .

Goniometrische functies differentiëren
4

Van links naar rechts.
Met de kettingregel: x → sin ⁡ ( x ) = u → u 2 = y , dus
y ′ = cos ⁡ ( x ) ⋅ 2 u = 2 sin ⁡ ( x ) cos ⁡ ( x )
Met de kettingregel: x → cos ⁡ ( x ) = u → u 2 , dus
y ′ = ‐ sin ⁡ ( x ) ⋅ 2 u = ‐ 2 sin ⁡ ( x ) cos ⁡ ( x )
Met de productregel: y ′ = 1 ⋅ sin ⁡ ( x ) + x ⋅ cos ⁡ ( x )
Met de productregel van drie functies (bijvoorbeeld):
y = x ⋅ sin ( x ) ⋅ sin ( x ) , dus y ′ = sin ⁡ 2 ( x ) + 2 x ⋅ cos ⁡ ( x ) ⋅ sin ⁡ ( x )
Met de quotiëntregel: y ′ = 1 ⋅ cos ⁡ ( x ) + x sin ⁡ ( x ) cos ⁡ 2 ( x )
Met de quotiëntregel: y ′ = cos ⁡ ( x ) ⋅ cos ⁡ ( x ) + sin ⁡ ( x ) ⋅ sin ⁡ ( x ) cos ⁡ 2 ( x ) = 1 cos ⁡ 2 ( x )

5
a

y ′ = cos ⁡ ( x + 7 )

b

y ′ = cos ⁡ ( x ) cos ⁡ ( 7 ) − sin ⁡ ( x ) sin ⁡ ( 7 )

c

cos ⁡ ( x + 7 ) = cos ⁡ ( x ) cos ⁡ ( 7 ) − sin ⁡ ( x ) sin ⁡ ( 7 )

6
a

( ‐ 6 sin ⁡ ( 2 t ) 6 cos ⁡ ( 2 t ) )

b

36 cos ⁡ 2 ( 2 t ) + 36 sin ⁡ 2 ( 2 t ) = 36 = 6

c

De hoeksnelheid is 2  rad/s, de straal van de baan is 3 ,
dus snelheid 2 ⋅ 3 = 6  eenheden per s.

7
a

De eenheidscirkel.

b

-

c

De ruimte tussen opvolgende punten van de baan die de GR met elkaar verbindt wordt kwadratisch groter.

d

20  keer ; 19  keer.

e

( ‐ 2 t sin ⁡ ( t 2 ) 2 t cos ⁡ ( t 2 ) ) , de grootte is: 2 t .

8
a

-

b

sin ⁡ 2 ( x ) + sin ⁡ ( x ) = sin ⁡ ( x ) ( sin ⁡ ( x ) + 1 ) = 0 ⇔ sin ⁡ ( x ) = 0 of sin ⁡ ( x ) = ‐ 1 .
Dus x = 0 , x = π , x = 2 π of x = 1 1 2 π .

c

y ′ = 2 cos ⁡ ( x ) sin ⁡ ( x ) + cos ⁡ ( x )
y ′ = cos ⁡ ( x ) ( 2 sin ⁡ ( x ) + 1 ) = 0 ⇔ cos ⁡ ( x ) = 0 of sin ⁡ ( x ) = ‐ 1 2 .
Dus x = 1 2 π , x = 1 1 2 π , x = 1 1 6 π of x = 1 5 6 π .

d

Alle waarden uit [ ‐ 1 4 ,2 ] . (Met behulp van de punten waar de raaklijn horizontaal is en de grafiek op de GR.)

e

y ′ ( π ) = ‐ 1 , dus 45 ° .

9
a

f ′ ( x ) = 2 sin ⁡ ( x ) cos ⁡ ( x ) en
g ′ ( x ) = ‐ 1 2 ⋅ 2 ⋅ ‐ sin ⁡ ( 2 x ) = sin ⁡ ( 2 x ) en sin ⁡ ( 2 x ) = 2 sin ⁡ ( x ) cos ⁡ ( x ) (formule 16).

b

Ze verschillen een constante.

c

f ( 0 ) = 0 en g ( 0 ) = ‐ 1 2 , dus f ( x ) = g ( x ) + 1 2 voor alle x .

10
a

De helling van de lijn door O ( 0,0 ) en het punt van de grafiek van de sinus met eerste coördinaat x .

b

lim ⁡ x → 0 f ( x ) − f ( 0 ) x − 0 is per definitie f ′ ( 0 ) , dus lim ⁡ x → 0 sin ⁡ ( x ) x = sin ' ( 0 ) = cos ( 0 ) = 1 .

c

-

d

1 2 x en x

De oppervlakte en omtrek van een cirkel
11
a

In figuur 1 is h een hoogtelijnstuk; h = 1 ⋅ sin ⁡ ( α ) .

Oppervlakte driehoek = 1 2 sin ⁡ ( α ) .
Voor het berekenen van de derde zijde, zie figuur 2.
x = 1 ⋅ sin ⁡ ( 1 2 α ) , dus d = 2 sin ⁡ ( 1 2 α ) .

b

α = 30 ° , dus de oppervlakte is 12 ⋅ 1 2 sin ⁡ ( 30 ° ) = 3 .
De omtrek is 12 ⋅ 2 sin ⁡ ( 15 ° ) = 6,21 .

c

α = 2 π n , dus de oppervlakte is: n ⋅ 1 2 ⋅ sin ⁡ ( 2 π n ) en de omtrek is: n ⋅ 2 ⋅ sin ⁡ ( 1 2 ⋅ 2 π n ) .

d

π ⋅ sin ⁡ ( x ) x = π ⋅ sin ⁡ ( 2 π n ) 2 π n = sin ⁡ ( 2 π n ) 2 n = n 2 sin ⁡ ( 2 π n ) , dus dat is de oppervlakte.
Voor de omtrek gaat het net zo.